Gereden Elfstedentochten

Elfstedentocht 1986: Van Benthem wint, kroonprins rijdt incognito

Gepubliceerd: 13 mei 2026
Evert van Benthem juicht met beide armen omhoog na zijn tweede zege op de Elfstedentocht op 26 februari 1986
Evert van Benthem juichend over de finish van de Elfstedentocht, 26 februari 1986 (Anefo) · Foto: Rob Croes / Anefo — CC0 via Wikimedia Commons / Nationaal Archief

Een tweede tocht in dertien maanden

Een jaar na zijn eerste overwinning stond Evert van Benthem opnieuw aan de start van de Elfstedentocht. Op woensdag 26 februari 1986 vertrok het peloton weer in alle vroegte vanuit Leeuwarden. Dat er zo snel na 1985 opnieuw een tocht kon worden uitgeschreven, was uitzonderlijk: twee Elfstedentochten in nog geen kalenderjaar tijd. Voor de organisatie betekende het dat de draaiboeken uit 1985 nog vers waren en dat de stempelposten in elke stad relatief snel bemand stonden. Voor het publiek betekende het een herhaling van de elfstedenkoorts, en voor de wedstrijdrijders een nieuwe kans op de titel.

Een opvallend startnummer in de toerrijdersgroep

Tussen de duizenden toerrijders met een groen startnummer reed dat jaar een man met startnummer 200, ingeschreven onder de naam W.A. van Buren. Achter dat pseudoniem ging de toen 18-jarige kroonprins Willem-Alexander schuil. Hij reed mee zonder dat de meeste deelnemers en publiek dat doorhadden. Pas later werd zijn deelname publiek bekend en groeide het verhaal van zijn incognito-tocht uit tot een Nederlands volksverhaal. Het volledige relaas lees je in Willem-Alexander als W.A. van Buren. Voor 1986 betekent het in elk geval dat in de toerrijdersuitslag een naam staat die in elke andere lijst zou opvallen.

Van Benthem verlengt zijn titel

In de wedstrijd zelf gebeurde wat tactisch denkbaar maar zeldzaam is: dezelfde winnaar verlengt zijn titel een jaar later. Evert van Benthem reed opnieuw geconcentreerd, ervaren en met goed gevoel voor het juiste tempo. Hij finishte in zes uur, vijfenvijftig minuten en een handvol seconden. Daarmee was zijn tijd iets langzamer dan in 1985, wat te verklaren was uit andere ijscondities en de strijd tegen de wind op delen van het traject. Voor Van Benthem persoonlijk was de tweede overwinning bijna belangrijker dan de eerste: het bewees dat zijn winst in 1985 geen toeval was geweest. Hij is daarmee een van de weinige rijders in de hele Elfstedengeschiedenis die de tocht twee keer op zijn naam schreef.

Sneeuwval, koude wind en een vol parcours

De omstandigheden in 1986 waren niet zo extreem als in 1963, maar zeker pittig. In de nacht voor de tocht was er opnieuw sneeuwval geweest, waardoor delen van het ijs glad waren en op andere plekken juist stroef. De wind blies vooral op het traject tussen Stavoren en Hindeloopen krachtig in het gezicht van de schaatsers. Het ijs zelf werd over het algemeen als goed beoordeeld. Het aantal uitvallers viel mee in vergelijking met 1963 en de meeste toerrijders haalden de finish ruim binnen de tijdslimiet. Onder hen ook W.A. van Buren, die de finish met een respectabele eindtijd binnenkwam en pas later landelijk bekend werd gemaakt als de kroonprins.

1986 als laatste tocht voor een nieuwe stilte

Na 1986 brak opnieuw een periode van wachten aan. Pas in 1997 zou de volgende tocht volgen, met Henk Angenent als winnaar. Tussen 1986 en 1997 verstreken elf winters waarin het op enkele momenten dichtbij leek, maar nooit dichtbij genoeg. 1986 staat daarom dubbelop in het collectieve geheugen: als het jaar van de tweede Van Benthem en als de tocht waarin Nederland zijn toekomstige koning op een schaats zag, zonder het zelf te weten.

Veelgestelde vragen
Wie won de Elfstedentocht van 1986?
Evert van Benthem won voor de tweede keer op rij, in een tijd van ongeveer 6 uur en 55 minuten.
Heeft Willem-Alexander de Elfstedentocht gereden?
Ja. In 1986 nam kroonprins Willem-Alexander deel als toerrijder onder de naam W.A. van Buren. Zijn deelname werd pas later openbaar gemaakt.
Wanneer werd de Elfstedentocht van 1986 verreden?
Op woensdag 26 februari 1986, ruim een jaar na de tocht van 1985.
Was 1986 makkelijker dan 1963?
Ja. De omstandigheden waren pittig met sneeuwval en wind, maar lang niet zo extreem als tijdens De Hel van '63. Veel meer rijders haalden de finish.